„Nowoczesne prawo autorskie 2019” – XIX krakowska konferencja

0

W jakim kierunku powinno zmierzać ustawodawstwo w zakresie utworów tworzonych przez sztuczną inteligencję oraz kogo traktować za faktycznego twórcę dzieła? Na te m.in. pytania starano się odpowiedzieć na XIX konferencji z cyklu „Nowoczesne prawo autorskie”, która odbyła się w Krakowie w dniach 11–13 marca. Organizatorem szkolenia, jak wszystkich poprzednich z cyklu, był szczeciński Ośrodek Edukacyjny Forum.

Program szkolenia obejmował kwestie z zakresu prawa autorskiego, sztucznej inteligencji, sporów autorskich, problematyki utworów połączonych oraz stosowania kosztów uzyskania przychodów po zmianach przepisów w 2018 r. Podczas konferencji poruszane były również zasady funkcjonowania zbiorowego zarządzania w ustawie z 15 czerwca 2018 r. o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi, kwestie roszczeń cywilnoprawnych z tytułu naruszenia praw autorskich do utworów z uwzględnieniem bieżącego orzecznictwa polskich sądów i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Omawiano także problematykę związaną z ochroną znaków towarowych i wzorów przemysłowych.

Wykłady były prowadzone przez uznanych specjalistów w tej dziedzinie – prof. dr. hab. Ryszarda Markiewicza i prof. dr hab. Ewę Nowińską z Katedry Prawa Własności Intelektualnej Uniwersytetu Jagiellońskiego, radcę prawnego dr. Marka Bukowskiego, adwokat Agnieszkę Malczewską-Poteralską oraz radców prawnych: Joannę Karasińską i dr. Michała Markiewicza.

Pierwszy dzień konferencji rozpoczął się od wykładu dr. Michała Markiewicza, który dotyczył tematyki utworów połączonych, stawiając jednocześnie pytanie badawcze: co jest korzystniejsze z punktu widzenia przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych – łączenie czy współtworzenie? Doktor Markiewicz referował, czym są utwory połączone, i omawiał sposób ich regulacji w ustawie. W swoim wystąpieniu zwrócił szczególną uwagę na konsekwencje prawne wynikające z art. 10 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a także omówił przedmiotowo istotne elementy umowy tworzonej na podstawie wyżej wymienionej regulacji. Poruszył także kwestię zarządu wspólnym prawem i uprawnień współtwórców wynikających z art. 9 ust. 2 i 3 ww. ustawy oraz problematykę dochodzenia przez nich roszczeń względem osób trzecich. Całość wystąpienia można było potraktować jak przewodnik, a docenić go mogły zwłaszcza osoby zajmujące się materią łączenia utworów oraz praw wynikających ze współautorstwa.

Kluczową dla wielu tematyką była ta poruszana przez prof. dr. hab. Ryszarda Markiewicza, a dotycząca prawa autorskiego i sztucznej inteligencji (Artificial Intelligence – AI). Profesor Markiewicz w znacznej części swego wystąpienia skupił się na ukazaniu problematyki z zakresu sporów autorskich, prezentując najróżniejsze utwory, m.in. w formie plakatów, okładek, obrazów itp., z niemalże wszystkich dziedzin życia człowieka. W sposób praktyczny i dowcipny starał się ukazać i uzmysłowić uczestnikom, jak cienka granica niekiedy dzieli inspirowanie się przez twórcę danym utworem od plagiatu. Sztuczna inteligencja była jednak tym tematem, którego uczestnicy z niecierpliwością oczekiwali. Ta część została zdominowana przez dyskusję z uczestnikami, którzy w tej kwestii przejawiali dużą aktywność. W głównej mierze dotyczyła ona hipotetycznych kierunków, w jakich powinno zmierzać ustawodawstwo w zakresie utworów tworzonych przez sztuczną inteligencję, oraz tego, kogo traktować za faktycznego twórcę dzieła. Została również postawiona teza o celowości stworzenia odrębnego rygoru prawnego w tym zakresie, również na szczeblu europejskim.

Ostatni, lecz niezwykle istotny z praktycznego punktu widzenia, był blok tematyczny prowadzony przez radcę prawnego Joannę Karasińską. Dotyczył on stosowania kosztów uzyskania przychodów po zmianach przepisów w 2018 r., a także w świetle interpretacji ogólnej Ministra Finansów opracowanej w 2019 r. – dotyczącej możliwości stosowania tych kosztów do części wynagrodzenia uzyskanego w ramach stosunku pracy. Prowadząca w pierwszej części omówiła zmiany mające wpływ na stosowanie kosztów uzyskania przychodów, które weszły w życie w ostatnim czasie, by w następnej części – na podstawie ww. orzecznictwa i interpretacji organów podatkowych – jednoznacznie omówić wszystkie nieostre pojęcia składające się na tę instytucję prawa, a tym samym ułatwić nieco jej stosowanie.