Specyfika postępowań prejudycjalnych przed TSUE

0

Niemal 350 radców prawnych, adwokatów, sędziów i doradców podatkowych wzięło udział 14 i 15 grudnia ubiegłego roku w konferencji pt. Praktyka orzecznicza i wpływ na stosowanie prawa krajowego.

Spotkanie było znakomitą okazją do wymiany doświadczeń przedstawicieli sądownictwa i samorządów prawniczych w zakresie stosowania pytań prejudycjalnych i prawa unijnego. Konferencję rozpoczęło wystąpienie prof. dr hab. Małgorzaty Gersdorf, Pierwszej Prezes Sądu Najwyższego, na temat roli TSUE, jaką odgrywa w interpretacji prawa UE. Profesor odniosła się do aktualnych problemów związanych z reformą polskiego wymiaru sprawiedliwości.

Następnie dr hab. Maciej Szpunar, Pierwszy Rzecznik Generalny TSUE, zaprezentował praktyczne aspekty tzw. kuchni proceduralnej zapytań prejudycjalnych. Problematykę europejskiego prawa ochrony środowiska analizował prof. dr hab. Maciej Perkowski z Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku, opierając się na kazusie tzw. wycinek w Puszczy Białowieskiej i przedstawiając przy okazji autorską definicję „fawelizacji prawa”.

Marek Szymanowski, sędzia Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, członek SSP „Iustitia”, scharakteryzował zasadę pierwszeństwa prawa UE. Natomiast dr Iwona Wrońska, radca prawny z OIRP w Białymstoku, przedstawiła rolę pełnomocników procesowych w zakresie ich wpływu na kierowanie pytań prejudycjalnych przez sądy krajowe. Na temat kolizji norm prawa polskiego z prawem UE wypowiedział się dr Tomasz Kałużny, sędzia Sądu Rejonowego w Białymstoku, z SSP „Iustitia”. Dalej kwestię funkcjonowania polskiego wymiaru sprawiedliwości na kanwie skierowanych do TSUE zapytań prejudycjalnych w sprawach polskich sędziów prezentowały dr Agnieszka Zemke-Górecka z Izby Adwokackiej w Białymstoku i Marcjanna Dębska, adwokat z Izby Adwokackiej w Warszawie. Zagadnienia z prawa podatkowego w świetle zapytań prejudycjalnych polskich sądów administracyjnych analizowała Dorota Kosacka, doradca podatkowy z podlaskiej KIDP. Wykład Magdaleny Pankowiec, sędziego Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z SSP „Iustitia”, dotyczył kwestii trybu uproszczonego i trybu pilnego w postępowaniu prejudycjalnym, a także instytucji zabezpieczenia i środków tymczasowych.

Drugi dzień konferencji poświęcony „case law” z zakresu polskiego prawa karnego, podatkowego, cywilnego oraz pracy i ubezpieczeń społecznych w odniesieniu do prawa UE rozpoczęło wystąpienie dr. hab. Andrzeja Sakowicza z Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku, który analizował Konwencję Wykonawczą do Układu z Schengen oraz Kartę Praw Podstawowych UE. Profesor dr hab. Piotr Kardas z Izby Adwokackiej w Krakowie przedstawił stosowanie sankcji w prawie karnym w oparciu o reżim prawny prawa polskiego i unijnego. Zagadnienie niezawisłości sądów krajowych omówiła Halina Czaban, sędzia Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z SSP „Iustitia”, w oparciu o sprawę Minister for Justice and Equality przeciwko LM. Praktykę zapytań prejudycjalnych polskich sądów administracyjnych kontynuował Adam Bącal, sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazując na ich rolę w sprawach dotyczących podatku VAT. Następnie Tomasz Michalik, doradca podatkowy z Krajowej Izby Doradców Podatkowych, w oparciu o sprawę Van Gend & Loos, nakreślił rolę orzecznictwa TSUE w ustanowieniu i interpretacji zasady bezpośredniej skuteczności prawa unijnego. Prof. dr hab. Maciej Gutowski, adwokat z Izby Adwokackiej w Poznaniu, dokonał przeglądu wpływu prawa UE na zmianę prawa polskiego. W tej konwencji rozważań pozostał również Dariusz Małkiński, sędzia Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, SSP „Iustitia”. Wpływ orzeczeń prejudycjalnych TSUE na prawo pracy omówili Paweł Hempel, sędzia Sądu Rejonowego w Białymstoku, i Jacek Klimowicz, radca prawny z Okręgowej Izby Radców Prawnych w Białymstoku, którzy przedstawili sprawę Małgorzaty Nierodzik.

Konferencję zakończył wykład podsumowujący prof. dr. hab. Marka Safjana, sędziego TSUE, który przedstawił rolę dialogu sądów krajowych z TSUE. Wskazał, iż pytania prejudycjalne stanowią podstawową formułę zapewniania zgodności prawa krajowego z systemem prawa UE, będąc nie tylko uprawnieniem, ale przede wszystkim obowiązkiem sądów krajowych w świetle prawa UE. Konferencję zorganizowała Okręgowa Izba Radców Prawnych w Białymstoku wspólnie z Izbą Adwokacką w Białymstoku, Stowarzyszeniem Sędziów Polskich „Iustitia” Oddział w Białymstoku, Podlaskim i Warmińsko-Mazurskim Oddziałem Krajowej Izby Doradców Podatkowych, we współpracy z Wydziałem Prawa Uniwersytetu w Białymstoku. Patronat nad nią objęli prezes Sądu Apelacyjnego w Białymstoku oraz prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.